Nên làm gì khi bị vàng da?

1, NGUYÊN NHÂN GÂY VÀNG DA

Vàng da là một triệu chứng mà người ta thường nghĩ ngay đến bệnh về gan mật. Tuy nhiên có một số bệnh lý ngoài hệ thống gan mật cũng có thể gây vàng da. Vàng da có thể là biểu hiện của bệnh từ lành tính đến ác tính. Sắc màu vàng gây ra là do sự tăng bilirubin trong máu. Vàng da có thể phân loại như sau:

Vàng da là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau

Vàng da là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau

  • Vàng da trước gan (trước khi mật được tạo thành bởi gan): do sự tăng đột biến trong việc hủy hồng cầu (ly giải máu), vượt quá khả năng chuyển hóa của gan nên làm tăng lượng bilirubin trong máu. Triệu chứng thường gặp khi bị sốt rét, các bệnh tan huyết, ngộ độc thuốc, bệnh tự miễn,…
  • Vàng da tại gan: gây ra bởi vượt quá khả năng chuyển hóa & đào thải bilirubin. Triệu chứng thường gặp khi mắc bệnh viêm gan, xơ gan, ngộ độc thuốc,…
  • Vàng da sau gan (sau khi mật được tạo ra trong gan): do tắc nghẽn, mật từ gan không bài tiết theo đường mật vào ruột được. Triệu chứng thường gặp khi mắc các bệnh sỏi đường mật, ung thư (tụy, túi mật, đường mật), chít hẹp đường mật, viêm đường mật, dị dạng đường mật bẩm sinh, viêm tụy, nhiễm trùng, PN mang thai…
  • Vàng da sơ sinh: là một bệnh ‎lý đặc biệt do tăng bilirubin trong máu do gan chưa trưởng thành và sự hủy tế bào hồng cầu, vàng da do sữa mẹ (xảy ra khi trẻ bú mẹ được cuối tuần đầu sau sinh, do một chất nào đó trong sữa mẹ không được dung nạp); vàng da do máu tụ trong não.

 Xem thêm: Những bệnh nào có thể dẫn đến vàng da?

2, LÀM THẾ NÀO KHI PHÁT HIỆN VÀNG DA

Khi nghi bị vàng da nên đi khám bệnh, tốt nhất là khám ở cơ sở y tế có đủ điều kiện với lý do là nếu vàng da nhẹ thì rất khó đánh giá, bởi vì người Việt Nam là người “da vàng”. Đánh giá da có bị vàng hay không cũng không nên dùng ánh sáng đèn mà phải quan sát dưới ánh sáng tự nhiên (ánh sáng mặt trời).

Tiêm phòng vaccine viêm gan để đề phòng vàng da do viêm gan

Tiêm phòng vaccine viêm gan để đề phòng vàng da do viêm gan

Đi khám bệnh ngoài khám lâm sàng còn được tiến hành các loại xét nghiệm và các kỹ thuật lâm sàng khác như siêu âm, chụp CT, MRI, chụp đường mật ngược dòng… mới có thể xác định được nguyên nhân để có chỉ định điều trị kịp thời. Tùy theo nguyên nhân sẽ có chỉ định điều trị khác nhau. Khi được điều trị đúng và kịp thời bệnh sẽ giảm và vàng da cũng thuyên giảm theo. Việc điều trị nguyên nhân gây nên vàng da cũng tùy theo từng bệnh, có thể điều trị nội khoa (dùng thuốc) nhưng trong một số bệnh cần phải can thiệp bằng ngoại khoa (phẫu thuật) mới có thể giải quyết được căn nguyên gây vàng da.

Song cũng có những trường hợp không thể điều trị bằng nội khoa hoặc ngoại khoa như  viêm gan do virus. Mọi trường hợp viêm gan do virus cho đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu kể cả Tây y, Đông y và thuốc Nam. Vì vậy cần lưu ý rằng trong khi gan đang tổn thương nặng, tế bào gan đang bị virut tấn công lại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nếu dùng bất cứ thuốc gì không rõ nguồn gốc, người cho thuốc lại thiếu kiến thức về y học và không theo chỉ định của bác sĩ đều có thể làm tăng thêm sự tổn hại tế bào gan và bệnh sẽ trầm trọng thêm.

Để phòng hiện tượng vàng da do bệnh gan, mật gây ra, tránh bị mắc các bệnh về gan thì cần   tiêm phòng vaccine viêm gan, ăn uống hợp vệ sinh, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Không nên uống các loại rượu kém chất lượng như rượu tự nấu, rượu tự pha chế.

Nếu mắc các bệnh về đường mật (kể cả bệnh túi mật) cần được điều trị dứt điểm. Để làm tốt việc này thì người bệnh cần tuân thủ lời khuyên của bác sĩ. Những vùng đang có bệnh sốt rét lưu hành cần đề phòng muỗi đốt (cần nằm màn một cách tuyệt đối, nếu màn được tẩm hoá chất diệt muỗi thì càng tốt); dùng mọi biện pháp để tiêu diệt bọ gậy (lăng quăng) và muỗi trưởng thành để tránh mắc bệnh sốt rét vì hậu quả của nó có thể đưa đến xơ gan. Nên tẩy giun định kỳ để tiêu diệt giun và trứng giun, nhất là loại giun đũa để tránh hậu quả sỏi mật do giun chui ống mật.

Nguồn: Phòng khám 12 Kim Mã – Chuyên khoa gan

Xem thêm: Phân loại và điều trị chứng hoàng đản , viêm gan B , viêm gan C

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>